GUIDESFILE · 0x08

วิธีใช้และตั้งค่า VPN บน Android

เมื่อเลือกแอป VPN ได้แล้ว ขั้นตอนตั้งแต่ติดตั้งไปจนถึงปิดใช้งานส่วนใหญ่เป็นกลไกมาตรฐานของ Android เอง ไม่ใช่ของแอปตัวใดตัวหนึ่ง — คู่มือนี้อธิบายแต่ละขั้นตอนตามลำดับที่จะพบจริง

0x01

ติดตั้งแอปจาก Google Play อย่างปลอดภัย

  1. เปิด Google Play Store แล้วค้นหาชื่อแอปที่ต้องการโดยตรง หรือกดลิงก์ไปยังหน้า Google Play จากหน้ารายละเอียดแอปบนเว็บไซต์นี้ เช่น Render VPN Proxy หรือ TMC VPN เพื่อให้แน่ใจว่าไปถึงหน้ารายการที่ถูกต้องตั้งแต่ต้น
  2. ตรวจชื่อแอปและชื่อผู้พัฒนาบนหน้า Google Play ให้ตรงกับที่ตั้งใจติดตั้งก่อนกดปุ่ม "ติดตั้ง" ทุกครั้ง เพื่อป้องกันการติดตั้งแอปปลอมที่ใช้ชื่อหรือไอคอนคล้ายกัน
  3. ดูส่วนแสดงโฆษณา/การซื้อในแอป ชื่อผู้พัฒนา และวันที่อัปเดตล่าสุดบนหน้ารายการก่อนติดตั้ง หากต้องการอ่านรายละเอียดเชิงลึกกว่านี้ ดูวิธีประเมินได้ที่คู่มือ VPN ฟรีปลอดภัยไหม
  4. กด "ติดตั้ง" แล้วรอให้ระบบดาวน์โหลดและติดตั้งแอปจนเสร็จสิ้น จากนั้นกด "เปิด" เพื่อเริ่มใช้งานเป็นครั้งแรก
0x02

เมื่อกดเชื่อมต่อ VPN ในแอปเป็นครั้งแรก Android จะแสดงหน้าต่างขอสิทธิ์ "คำขอการเชื่อมต่อ" (Connection request) ขึ้นมาเอง เป็นกลไกความปลอดภัยของระบบปฏิบัติการ ไม่ใช่หน้าจอที่แอปวาดขึ้นเอง และเป็นขั้นตอนเดียวกันไม่ว่าจะติดตั้งแอป VPN ตัวใดก็ตาม การกด "ตกลง" คือการอนุญาตให้แอปนั้นรับ-ส่งทราฟฟิกเครือข่ายของอุปกรณ์ผ่านอุโมงค์ที่มันควบคุม หลังกดตกลงแล้ว Android จะแสดงไอคอนกุญแจหรือสัญลักษณ์ VPN ค้างที่แถบสถานะตลอดเวลาที่เชื่อมต่ออยู่ เป็นการแจ้งเตือนมาตรฐานของระบบว่ามีการเชื่อมต่อ VPN ทำงานอยู่จริง

ตรวจสิ่งนี้ก่อนกดตกลงทุกครั้ง

อ่านชื่อแอปที่แสดงในหน้าต่างให้ตรงกับแอปที่เพิ่งเปิดใช้จริง — เป็นวิธีเดียวที่ยืนยันได้ว่ากำลังให้สิทธิ์นี้กับแอปที่ตั้งใจ ไม่ใช่แอปอื่นที่แอบขอสิทธิ์เดียวกันโดยไม่รู้ตัว

0x03

เลือกเซิร์ฟเวอร์และเชื่อมต่อครั้งแรก

แอป VPN ส่วนใหญ่แสดงรายชื่อหรือแผนที่ประเทศ/เซิร์ฟเวอร์ให้เลือกก่อนกดปุ่มเชื่อมต่อ เซิร์ฟเวอร์ที่อยู่ใกล้ตำแหน่งจริงของผู้ใช้มักตอบสนองเร็วกว่าเซิร์ฟเวอร์ที่อยู่ไกล เมื่อกดปุ่มเชื่อมต่อ แอปจะเรียกหน้าต่างยินยอมของระบบ (เฉพาะครั้งแรก หรือเมื่อเปลี่ยนไปใช้แอป VPN ตัวอื่น) แล้วจึงเริ่มสร้างอุโมงค์จริง ควรรอจนสถานะในแอปและไอคอน VPN ที่แถบสถานะขึ้นครบทั้งคู่ก่อนเริ่มใช้งาน เซิร์ฟเวอร์ระดับฟรีของบริการ VPN โดยทั่วไปมักมีผู้ใช้พร้อมกันมากกว่าระดับเสียเงิน เป็นข้อจำกัดโดยธรรมชาติของโมเดลฟรีที่ควรคาดหวังไว้ล่วงหน้า

0x04

Always-on VPN คืออะไร และควรเปิดเมื่อไร

Android มีการตั้งค่าระดับระบบชื่อ "Always-on VPN" อยู่ที่ การตั้งค่า → เครือข่ายและอินเทอร์เน็ต → VPN → กดไอคอนรูปเฟืองข้างแอปที่ติดตั้งไว้ เมื่อเปิดใช้งาน ระบบจะพยายามเชื่อมต่อ VPN ตัวนั้นโดยอัตโนมัติทุกครั้งที่อุปกรณ์เปิดเครื่องหรือกลับมาออนไลน์ ในหน้าเดียวกันนี้ยังมีตัวเลือก "บล็อกการเชื่อมต่อที่ไม่ผ่าน VPN" ซึ่งเมื่อเปิดคู่กันจะทำให้อุปกรณ์ต่อเน็ตไม่ได้เลยหากอุโมงค์ VPN หลุดหรือเซิร์ฟเวอร์ขัดข้อง — เหมาะเมื่อต้องการความมั่นใจว่าจะไม่มีทราฟฟิกใดหลุดออกนอกอุโมงค์ แต่แลกมาด้วยความเสี่ยงที่อินเทอร์เน็ตทั้งหมดใช้งานไม่ได้ชั่วคราวหากฝั่ง VPN มีปัญหา

0x05

แบตเตอรี่และความเร็วที่ควรคาดหวัง

การเชื่อมต่อผ่าน VPN เพิ่มขั้นตอนเข้ารหัส-ถอดรหัสข้อมูลและเพิ่มระยะทางการเดินทางของข้อมูลอีกหนึ่งช่วง (ไปเซิร์ฟเวอร์ VPN ก่อนไปปลายทางจริง) เป็นลักษณะพื้นฐานของการทำงานแบบอุโมงค์ (tunnel) ทุกชนิด ไม่ใช่ข้อบกพร่องของแอปตัวใดตัวหนึ่ง ผลคือความเร็วที่วัดได้มักลดลงจากการเชื่อมต่อตรงในระดับหนึ่ง และตัวเครื่องต้องประมวลผลการเข้ารหัสต่อเนื่อง ซึ่งใช้พลังงานเพิ่มขึ้นจากการเชื่อมต่อปกติเช่นกัน ตัวเลขที่แน่นอนแตกต่างกันไปตามเซิร์ฟเวอร์และจำนวนผู้ใช้งานร่วมในขณะนั้น เว็บไซต์นี้ไม่ได้วัดความเร็วหรืออายุแบตเตอรี่ของแอปแต่ละตัวด้วยตนเอง จึงไม่ระบุตัวเลขเจาะจงรายแอป — ควรคาดหวังว่าจะช้าลงและกินแบตมากขึ้นกว่าการไม่ใช้ VPN ในระดับที่พอรับรู้ได้

0x06

ปิดใช้งานและถอนการติดตั้ง

  1. เปิดแอป VPN แล้วกดปุ่มตัดการเชื่อมต่อภายในแอปโดยตรง เป็นวิธีปกติสำหรับการหยุดใช้งานชั่วคราว
  2. หากเปิด Always-on VPN ไว้ ต้องปิดสวิตช์จากฝั่งระบบด้วย ที่ การตั้งค่า → เครือข่ายและอินเทอร์เน็ต → VPN ไม่เช่นนั้นระบบจะพยายามเชื่อมต่อแอปเดิมให้อัตโนมัติอีกครั้ง แม้จะปิดจากในแอปไปแล้วก็ตาม
  3. หากต้องการถอนการติดตั้งแอป ให้กดค้างที่ไอคอนแอปแล้วเลือก "ถอนการติดตั้ง" หรือไปที่ การตั้งค่า → แอป เลือกแอปนั้น แล้วกด "ถอนการติดตั้ง"
  4. หลังถอนการติดตั้งแล้ว ควรกลับไปตรวจที่ การตั้งค่า → เครือข่ายและอินเทอร์เน็ต → VPN อีกครั้งว่าไม่มีรายการค้างอยู่ และไอคอน VPN ที่แถบสถานะหายไปแล้วจริง ก่อนถือว่าปิดใช้งานสมบูรณ์

ดูตารางเปรียบเทียบแอปหากยังไม่ได้เลือกแอป VPN ตัวใดตัวหนึ่ง เพื่อดูข้อมูลของแอปทั้งหมดในรายการเทียบกันก่อนติดตั้ง